ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ – ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πενταλόφου
Ιστορία & Παράδοση
Ο Πεντάλοφος αποτελεί μία από τις παλαιότερες κοινότητες της Μητροπολιτικής Περιφέρειας, με εντόπιο πληθυσμό και ιστορική ονομασία Γραδεμπόρι. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι λατρευτικές ανάγκες των κατοίκων καλύπτονταν από έναν ναό ρυθμού βασιλικής, ο οποίος το 1962-1963 κατεδαφίστηκε για να δώσει τη θέση του στον σημερινό ναό.
Η ανέγερση του νέου ναού ολοκληρώθηκε σε επτά χρόνια, με τα θυρανοίξια να τελούνται το 1970 και τα επίσημα εγκαίνια από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Διονύσιο στις 16 Μαΐου 1976.
Αρχιτεκτονική & Το Ιστορικό Καμπαναριό
Ο υπάρχων ναός είναι μία σταυροειδής βασιλική μετά τρούλου, λιθόκτιστη, με γυναικωνίτη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το καμπαναριό, το οποίο είναι ανεξάρτητο και προγενέστερο του τωρινού ναού. Αποτελεί το μοναδικό απομεινάρι του παλαιού ναού, είναι λιθόκτιστο με εξαιρετικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και φιλοξενεί εσωτερικό προσκυνητάρι προς τιμήν του Αγίου Ιερομάρτυρος Πολυκάρπου, Επισκόπου Σμύρνης.
Ιερά Λείψανα & Παρεκκλήσια
Στον ναό θησαυρίζονται ιερά λείψανα σπουδαίων αγίων, μεταξύ των οποίων του Αγίου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου, του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Χαραλάμπους, της Οσίας Ξένης και των Οσίων Πατέρων της Μονής του Αγίου Σάββα.
Η ενορία διαθέτει επίσης πλούσιο δίκτυο παρεκκλησίων:
- Προφήτη Ηλία: Ιστορικό κτίσμα της περιόδου της Τουρκοκρατίας.
- Αγίου Γεωργίου και Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτου.
- Προφήτη Ηλία (Αγίασμα).
- Αγίου Λαζάρου (Κοιμητηριακό).

