Βυζαντινός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χορτιάτη
Ο Βυζαντινός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στον Χορτιάτη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και πλέον ιδιαίτερα μνημεία της Θεσσαλονίκης, χρονολογούμενο στον 12ο αιώνα. Η μοναδικότητά του έγκειται στην αρχιτεκτονική του, καθώς ανήκει στον λεγόμενο «νησιώτικο» απλό οκταγωνικό τύπο, αποτελώντας το μοναδικό δείγμα αυτού του ρυθμού στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ο ναός είναι μονόχωρος, τετράγωνης κάτοψης, και αρχικά καλυπτόταν από τρούλο που στηριζόταν σε τέσσερα τόξα και ημιχώνια. Μετά την κατάρρευση του τρούλου, αυτός αντικαταστάθηκε από μια χαμηλή ασπίδα, ενώ η τοιχοδομία του ακολουθεί το περίτεχνο πλινθοπερίκλειστο σύστημα με την τεχνική της «κρυμμένης πλίνθου».
Στο εσωτερικό του ναού διασώζεται πολύτιμος τοιχογραφικός διάκοσμος που αναπτύσσεται σε τρεις ζώνες. Οι τοιχογραφίες του β’ μισού του 12ου αιώνα περιλαμβάνουν ολόσωμες μορφές αγίων και σκηνές όπως το Γενέσιο και τα Εισόδια της Θεοτόκου, ενώ στην κόγχη της Πρόθεσης συναντάται η σκηνή της Άκρας Ταπείνωσης, έργο του 18ου αιώνα. Ο ναός συνδέεται ιστορικά με τη βυζαντινή Μονή Χορταΐτου, λείψανα της οποίας σώζονται στη γύρω περιοχή. Μετά από εργασίες αποκατάστασης, ο ναός εγκαινιάστηκε εκ νέου στις 6 Μαΐου 2023, αποδίδοντας στο κοινό και τους πιστούς ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Βασικά Στοιχεία & Τοποθεσία
